Middeleeuwen 3in1

Middeleeuwen 3in1

Een pennenproef als begin

- Wat is een pennenproef?

Nadat een schrijver/kopiist zijn ganzenveer had aangescherpt, probeerde hij even uit of de pen weer goed schreef. Vaak schreef hij op een kladvel het eerste dat hem te binnen schoot.

- In welke periode werd Oudnederlands gesproken?

Tussen ca. 800 en 1150.

Leg op grond van de tekstpagina Lied van Heer Halewijn uit welke eigenschappen van

mondeling overgeleverde literatuur daarin naar voren komen.

"Het feit dat de meeste verhalen in gepaard rijm (AA BB CC etc.) waren vormgegeven,

droeg eraan bij dat ze gemakkelijk in het gehoor lagen en beter onthouden konden

worden. Ook de regelmatige herhaling was daarbij een hulpmiddel."

Hoofsheid

Opdrachten

1 - Welke invloed hadden de kruistochten op de hoofse cultuur?

Tijdens de kruistochten raakten velen onder de indruk van de Arabische cultuur, waar

de kunst van het levensgenieten veel verder ontwikkeld was dan in Europa. Vanaf die

tijd begint zich, het eerst aan de Franse hoven, een hoofse cultuur te

ontwikkelen.

- Wat was het belangrijkste principe van de hoofse omgangsvormen?

Het belangrijkste principe van de hoofse omgangsvormen is respectvolle

gemanierdheid: je laat de ander in zijn waarde en plaatst deze niet voor onaangename verrassingen. Je bent wellevend, galant en je beheerst je driften en impulsen.

2 - Lees de tekstpagina over Floris ende Blancefloer. Leg uit in hoeverre de kruistochten van belang zijn geweest voor het schrijven van deze roman.

"De charme van Floris ende Blancefloer moet voor middeleeuwers niet alleen hebben gelegen in het romantische verhaal, maar ook in het feërieke decor. De beschrijvingen van wonderbaarlijke bewegende beelden op het (schijn)graf van Blancefloer, de exotische tuinen en het fantastische paleis van de emir van Babylon zijn ongetwijfeld beïnvloed door de indrukken die de kruistochtvaarders in het Midden-Oosten hadden opgedaan."

  

Van den vos Reynaerde

- Waar blijkt in het tekstfragment dat Reinaert een doortrapte schurk is?

Direct aan het begin, waar Reinaert Tibeert door het bespotten van zijn aarzeling zover krijgt om zichzelf het oordeel aan te doen. Voorts in het vervolg, waar Reinaert Tibeert in zijn doodsnood bespot.

- Welke twee tegenstrijdige gevoelens maakt Reinaert bij de lezer/luisteraar los?

De ene keer wekt hij bewondering door zijn slimheid, dan weer roept hij afschuw op

door de manier waarop hij anderen te grazen neemt.

-De prent van Fokke ende Sukke bij deze pagina verwijst naar de 'Madocke'. Leg uit hoe de humor in deze grap in elkaar steekt.

De prent bevat een woordspeling op het werkwoord 'maken'. De eerste zin van de

Reinaert luidt 'Willem die Madocke maecte', waarbij 'maken' doorgaans opgevat wordt als 'schrijven' en Madocke dus een tekst moet zijn. Volgens de prent is 'een madocke' echter een ingewikkeld apparaat, dat door Willem 'gemaakt' in de zin van 'gerepareerd' zou kunnen worden. Dat werpt een geheel nieuw licht op de eerste zin van de Reinaert.